سایت جامع خودرو در ایران


» ایران چه زمانی می‌تواند موتور سیکلت خودرو طراحی کند؟ ماشین 98

کانال تلگرام ما ما را از طریق کانال دنبال کنید.
امام حسین (ع) : بخشنده ترین مردم کسی است که در هنگام قدرت می بخشد.
سه شنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۶


گفت‌وگوی «دنياي خودرو» با مهندس مهدي خرازان

به گزارش اخبارخودرو، دانش طراحی موتور سیکلت یا پیشرانه خودرو در گیتی در سیطره چند کمپانی است که تعدادشان از شمار انگشتان دست کم‌تر است و به همین منظور بیشتر کمپانی‌های خودروسازی برای محصولات‌شان به این کمپانی‌ها سفارش طراحی موتور سیکلت می‌دهند. باید این نکته را در نظر داشت که طراحی موتور سیکلت نیاز به دانش و تخصص بسیار بالایی دارد، زیرا پیچیده‌ترین بخش طراحی یک خودرو، همین بخش است. از زمانی‌که کشور ما در رسته خودروسازان پیمان گرفت، همواره سوالی مطرح است که آیا توان علمی کشور ما در حدی است که بتواند موتور سیکلت خودرو طراحی کند؟ برای یافتن پاسخ، گفت‌وگویی انجام دادیم با مهندس مهدی خرازان، استاد دانشگاه و مولف کتاب‌های تخصصی دانشگاهی در زمینه مکانیک خودرو که در زیر هنگام‌را می‌خوانید.

عموما در نوشتار‌های علمی گفته می‌شود طراحی موتور سیکلت خودرو باید متناسب با آب‌وهوای همان گیتاشناسی باشد. انگیزه این فرمایش چیست؟
ورودی‌های فیزیکی موتور سیکلت، هوا و سوخت است. روشن است کیفیت هوای ورودی و ویژگی‌های هنگام از قبیل دما، میزان نم، مقدار گردوغبار و موارد دیگر یکراست روی عملکرد موتور سیکلت اثرگذار است. به‌طور اگزمپل برای مقال، بالا بودن دمای هوای ورودی، می‌تواند مایه پدیده خود‌سوزی یا Auto ignition شود. زیرا هر چقدر دمای هوای ورودی بیشتر باشد، هوای ورودی زودتر به دمای اشتعال می‌رسد. میزان نم هوا و گردوغبار هنگام نیز بر کیفیت سوختن اثرگذار است. بنابراین به دیده داشتن شرایط آب‌و‌هوایی محیطی که پیمان است موتور سیکلت در هنگام کار کند، می‌تواند مایه عملکرد بهتر موتور سیکلت شود.

گفته می‌شود پس از طراحی بدنه خودرو، طراحی موتور سیکلت گران‌ترین بخش ساخت خودرو است. این گفته صحت دارد؟
موتور سیکلت تشکیل یافته از شمار زیادی تکه متحرک است که تلورانس‌های ابعادی دقیقی دارند. قطعاتی چون رینگ پیستون‌ها و یاتاقان‌ها دارای تلورانس‌های ابعادی بسیار دقیقی در حد ده هزارم میلی‌متر هستند. هر چقدر تلورانس ابعاد تکه ریزبین‌تر باشد، فرآیند ساخت هنگام نیز پرهزینه‌تر می‌شود. انگیزه دیگر گران بودن بها موتور سیکلت، اهمیت کیفیت کالا و آلیاژ هنگام است. اگر کالا آلیاژ قطعاتی همچون پیستون، یاتاقان‌ها، میل‌لنگ و… پسندیده نباشد، نمی‌توانند وظیفه خود را به‌خوبی انجام دهند.

طراحی موتور سیکلت چگونه انجام می‌شود؟ اگر امکانش است به‌چهره چکیده این مطلب را بیان کنید.
موتور سیکلت باید متناسب با گونه خودرو و وزن هنگام طراحی شود. روشن است هر چقدر خودرو سنگین‌تر باشد، نیاز به موتور سیکلت نیرومند‌تری دارد. از سوی دیگر گونه خودرو می‌تواند تعیین‌کننده مشخصات موتور سیکلت موردنیاز باشد. برخی خودروها از قبیل خودروهای سواری، نیازمند موتورهای سرعتی هستند. وارونه خودروهای کمپرسی و کشنده، نیازمند موتورهای قدرتی هستند. پس از تعیین گونه موتور سیکلت اشتعال-‌جرقه‌ای (بنزینی) یا اشتعال‌-تراکمی (دیزل) و تعیین مشخصات کلی هنگام از قبیل شمار سیلندر، شیوه آرایش سیلندرها، جهت گردش و…، لازم است حجم موتور سیکلت متناسب با نیرو موردنیاز طراحی شود. به دیده داشتن محاسبات ترمودینامیکی فرآیندهای کاری موتور سیکلت، در جلوگیری از وقوع پدیده خودسوزی و تعیین نسبت تراکم نقش‌آفرین است. همچنین بایستگی دارد با به دیده داشتن محاسبات سیالاتی جریان هوا، شکل محفظه سوختن نیز طراحی شود. از سوی دیگر سازوکار پیستون، شاتون، میل‌لنگ و سازوکار میل‌بادامک، تایپیت، اسبک و سوپاپ‌ها نیز باید از لحاظ سینماتیکی و استحکامی طراحی شوند. در انتها لازم است سیستم خنک‌کاری، سیستم روغن‌کاری و ساز و برگ پهلویی موتور سیکلت نیز طراحی شوند.

چرا تاکنون در کشور ما طراحی موتور سیکلت خودرو چهره نگرفته است؟ آیا این فرمایش به‌انگیزه نداشتن توان علمی خودروسازان است یا انگیزه ها دیگری دارد؟
طراحی دارای سطوح مختلفی است. اگر پافشاری داشته باشیم یک طراحی کامل را انجام دهیم، از یک طرف شایستن خطا در طراحی بیشتر و از سوی دیگر، کار بسیار پیچیده و زمان‌بر می‌شود و هزینه‌ها بالا می‌رود. طولانی شدن فرآیند طراحی و هزینه بالای طراحی، مایه غیر اقتصادی شدن طرح می‌شود. بنابراین راه درست بومی‌سازی طراحی موتور سیکلت، از مهندسی وارونه یا کپی‌برداری از طرح‌های دیگر و بهینه‌سازی آنها آغاز می‌شود. در این زمینه دانش فنی و پتانسیل‌های سخت‌افزاری خوبی میان تکه‌سازان هستی دارد. ولی لازمه کامیابی در این زمینه، برنامه‌ریزی، مدیریت و جهت‌دهی پتانسیل‌هاست.

کمپانی‌های خودروسازی هنگام طراحی موتور سیکلت چه پارامتری را مهم‌ترین شاخص خود پیمان می‌دهند؟
در وهله نخست، موتور سیکلت خودرو باید متناسب با گونه خودرو و کاربرد هنگام طراحی شود. مهم‌ترین ویژگی‌های یک موتور سیکلت، مقدار توان و گشتاوری است که در دورهای گوناگون فرآوری می‌کند. البته با پروا به اهمیت مسائل زیست‌محیطی، امروزه حد استاندارد آلایندگی موتور سیکلت که به استاندارد یورو سرشناس است نیز به‌سرنویس یکی از شاخص‌های مهم مطرح است.

چرا مانند یک دهه گذشته کمپانی‌های خودروسازی از موتورهای با حجم و سیلندر بیشتر کاربرد نمی‌کنند؟ چرا در محصولات درونی گواه هنگام نیستیم؟
در یک دهه گذشته با پروا به افزایش شمار خودروها مخصوصا در کشور خودمان، مسائل آلودگی پیرامون‌زیست، مقدار مصرف سوخت و… به‌چهره جدی‌تری مطرح است. از این روی سیاست‌گذاری‌های صنعت خودرو به سمت فرآوری خودروهای کم‌مصرف با آلایندگی کم‌تر سوق داده شده است. حتی قوانینی برای جلوگیری از فرآوری و شماره‌گذاری خودروهای پرمصرف با حجم بالا نیز مصوب شده است. در پیوسته این جهت‌گیری سیاست‌گذاری، در آینده‌ای نزدیک گواه گسترش بیشتر خودروهای هیبرید که مصرف سوخت ‌آنها بسیار کم است نیز خواهیم بود.

آینده‌ای برای طراحی موتور سیکلت در کشور هستی دارد؟ اگر پاسخ شما مثبت است، هنگام‌را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
در ایران تا اندازه ای پتانسیل‌های لازم هستی دارد. ولی بیشترین دشواری کشور در این زمینه، عدم برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری‌های یکپارچه و هماهنگ است. با مدیریت درست توانمندی‌ها و گسترش آنها، امکان طراحی و فرآوری موتور سیکلت در کشور هستی دارد ولی با پروا به مدیریت‌های سلیقه‌ای و متناقض با یکدیگر و عدم هماهنگی میان زنجیره‌های تامین، در حال آماده شرایط خیلی دلخواه نیست.

برای طراحی یک موتور سیکلت کم‌فرسایش و دارای زندگی کاری بالا چه مواردی مستلزم رعایت از سوی کمپانی و مهندسان است؟
یکی از مهم‌ترین مسائلی که در افزایش عمرکاری و کاهش فرسایش کارساز است، به کارگیری آلیاژهای پسندیده و رعایت تلورانس‌های ریزبین در فرآیند ساخت قطعات موتور سیکلت و مونتاژ هنگام‌هاست. این جستار هم باید بدست تکه‌سازان رعایت شود و هم خودروسازان به هنگام اهمیت دهند.

نظرتان در باره به کارگیری سوخت گاز در موتورها چیست؟ چرا موتوری بر بنیاد این سوخت طراحی نمی‌شود؟
هرچند سوخت گاز از لحاظ ارزش گرمایشی و انرژی که فرآوری می‌کند، نسبت به بنزین ناتوان‌تر است و خشک‌تر بودن سوخت گاز مایه کاهش زندگی قطعات موتور سیکلت از دسته سوپاپ‌ها و رینگ پیستون می‌شود ولی با پروا به اینکه آلایندگی هنگام کم‌تر است و ایران دارای بیشترین ذخایر گاز در جهان است، گسترش به کارگیری سوخت گاز در موتور سیکلت پیشنهاد می‌شود. هرچند یک موتور سیکلت اشتعال-‌ جرقه‌ای، هم می‌تواند با سوخت گاز کار کند و هم با بنزین، ولی با پروا به تفاوت‌هایی که در دمای اشتعال سوخت، خشک‌تر بودن سوخت گاز و… هستی دارد، بهتر است شکل محفظه سوختن، کالا آلیاژ قطعاتی چون سوپاپ‌ها، رینگ پیستون، پیستون و… متناسب با شرایط سوخت گاز طراحی شود. موتورهای پایه گازسوز بر این بنیاد طراحی شده‌اند.

برای طراحی یک موتور سیکلت ملی نیاز است کمپانی‌ها از چه منابعی کاربرد کنند؟ چه باید شود تا این رخداد رخ دهد؟
یکی از مدل‌های پسندیده برای این کار، برپایی یک سه گوش همکاری میان شرکت‌های خودروساز، دانشگاه‌ها و شرکت‌های بیگانه دارای تجربه در این زمینه است. با این مدل همکاری هم می‌توان دانش فنی را به خودروساز انتقال داد و هم دانشگاه‌ها را در زمینه علوم کاربردی و اجرایی تقویت کرد. اگر این همکاری تنها میان شرکت‌های بیگانه و خودروسازان باشد، انتقال دانش فنی به‌خوبی رخداد نمی‌افتد. ولی اگر پروژه‌های دانشگاهی کارشناسی بزرگتر و دکتری در این راستا جهت‌دهی شوند، می‌توان به نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها در برقراری پیوستگی با صنعت و کاربردی شدن علوم آنها کمک کرد. همچنین لازم است پتانسیل‌های تکه‌سازان به دقت ارزیابی و حلقه‌های مفقوده زنجیره تامین، شناسایی و تکمیل شود.




لینک منبع

چه امتیازی می دهید؟
5 / 0
[ 0 رای ]
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.


مطالب محبوب