سایت جامع خودرو در ایران


» ۴ گیر پیش‌روی بومی‌سازی صنعت خودرو ماشین 98

کانال تلگرام ما ما را از طریق کانال دنبال کنید.
امام حسین (ع) : بخشنده ترین مردم کسی است که در هنگام قدرت می بخشد.
شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶

۴ گیر پیش‌روی بومی‌سازی صنعت خودرو

دسته بندی : خودرو تاریخ : پنج شنبه ۱۵ تیر ۱۳۹۶


همراهان همیشگی صنعت خودرو
وزارت صنعت، معدن و بازرگانی در حالی هنوز هم به ساخت تو یا درون کمینه ۴۰ درصدی خودروهای پسابرجامی پافشاری دارد که به‌نظر می‌رسد این جستار به مانعی بزرگ بر سر راه حضور خودروسازان بیگانه در کشور و تسریع کار و جنبش آنها تبدیل شده است.
بر پایه الزام وزارت صمت، خودروسازان بیگانه که قصد حضور در ایران را دارند، باید ضمن سرمایه‌گذاری سر راست و صادرات ۳۰ درصد از محصولات تولیدی در ایران، خودروهای خود را با ساخت تو یا درون اولیه کمینه ۴۰ درصد به فرآوری برسانند.این الزام و پافشاری وزارت صنعتی‌ها سبب شده خودروسازانی مانند renault و حتی volkswagen واگن برای حضور در ایران با مانعی بزرگ روبه‌رو شوند که اگرچه به‌نظر می‌رسد به توافق پایانی خواهند رسید، ولی آغاز کار و جنبش آنها را به تعویق خواهد انداخت.هنگام‌طور که تازه ها می‌رسد، یکی از چالش‌های اصلی در مذاکرات با خودروسازان بیگانه، همین جستار درونی‌سازی است و حل نشدن هنگام، رخست عقد پیمان نامه با شرکت‌هایی مانند renault و volkswagen را نمی‌دهد. به گزارش دنیای اقتصاد، نگاهی به اظهارات مسوولان وزارت صمت پس از توافق هسته‌ای و همچنین اجرایی شدن برجام، نشان می‌دهد یکی از اهداف بنیادین این وزارتخانه در دوران پسابرجام، تقویت هرچه بیشتر همکاری بیگانه خودروسازان درونی است، مشارکتی که یکی از مسائل و چالش‌های اصلی هنگام، درونی‌سازی قطعات به‌شمار می‌رود.
به راستی وزارت صمت قصد دارد تا حد امکان قطعات خودروهای جدید و به اصطلاح پسابرجامی را ساخت تو یا درون کند و انگیزه ها ویژه خود را برای این هدف دارد. به‌نظر می‌رسد اصلی‌ترین انگیزه پافشاری وزارت صمت به درونی‌سازی خودروهای جدید، کاهش وابستگی به شرکت‌های بیگانه است که خود می‌تواند از سه ناحیه سرچشمه گرفته باشد. براین بنیاد، یک منشأ برای پافشاری وزارت صمت بر درونی‌سازی خودروها، احتمالا ترس از تکرار ماجراهای دوران تحریم است، دورانی که خودروسازی کشور به‌انگیزه قطع بستگی شرکایش، با افت شدید تیراژ روبرو شد. با این فرض، مسوولان وزارت صنعت می‌خواهند با افزایش درونی‌سازی، تا حد امکان به خودکفایی در فرآوری خودروهای جدید رسیده و از این راه صنعت خودرو کشور را در برابر چالش‌های احتمالی بیمه کنند.
ولی سرمنشأ دیگر (در ماجرای پافشاری وزارت صنعت به درونی‌سازی ۴۰ درصدی)، به ملی‌گرایی مسوولان این وزارتخانه برمی‌گردد؛ به‌نحوی‌که به‌نظر می‌رسد آنها همچنان به‌دنبال اقدامات ملی گرایانه در صنعت خودرو هستند. از سوی دیگر سرمنشأ سوم را می‌توان ارزش افزوده برپایی شده از سمت صنعت خودرو در این زمینه خواند. بدین سان سرمنشأ سوم را در این زمینه می‌توان گیرایی بخش خودرو در آمارهای بخش خودرو خواند. هر کدام از سه پیش‌فرض درست باشند، به‌نظر می‌رسد در بن ماجرا یعنی برپایی گیر بر سر حضور خودروسازان بیگانه در ایران و تسریع کار و جنبش آنها در خودروسازی کشور، تفاوتی ندارد؛ زیرا در پایان وزارت صنعت بر موضع خود مبنی‌بر درونی‌سازی خودروهای پسابرجامی پافشاری می‌کند. این موضع وزارت صمت در شرایطی است که درونی‌سازی خودروهای پسابرجامی در ایران با چالش‌های زیادی روبه‌رو بوده و از همین رو نه خودروسازان بیگانه و نه گاهی حتی شرکت‌های خودروساز درونی، هیچ‌کدام میل و پافشاری چندانی به درونی‌سازی ندارند. از آنگونه این چالش‌ها ولی می‌توان به چهار باره اصلی دربرگیرنده «بی‌تاثیری نسبی درونی‌سازی بر بها پایان یافته»، «نشان منفی درونی‌سازی بر کیفیت»، «بی‌میلی تکه‌سازان به فرآوری و رو‌آوردن به واردات» و همچنین «اقتصادی نبودن تیراژ» اشاره کرد.به راستی این چهار جستار را می‌توان به‌سرنویس اصلی‌ترین چالش‌های درونی‌سازی در صنعت خودرو ایران به‌شمار آورد که تا حل و فصل نشوند، امکان پژوهنده یا پژوهشگر شدن اهداف وزارت صنعت، معدن و بازرگانی در فاز ساخت تو یا درون خودروهای پسابرجامی بسیار ناتوان خواهد بود.
ساخت درونی که ارزان نمی‌کند
بی گمان یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین پیامدها مثبت درونی‌سازی در صنعت خودرو هر کشوری، تامین هرچه ارزان تر قطعات است که گاهی خود را در قالب درونی‌سازی نشان می‌دهد. طبعا برای کشورهایی که تعرفه بالا به ورود قطعات بسته وضع کرده‌اند و هزینه لجستیک می‌پردازند، تامین تکه برای صنعت خودرو آنها (از ناحیه واردات) هزینه بر بوده و بر بها پایانی محصولات نشان افزایشی می‌گذارد. هرچند در حال آماده خودروسازی گیتی از اصطلاحاتی مانند «بومی‌سازی» و «ملی‌سازی» در صنعت خودرو، فاصله گرفته، با این حال با پروا به شرایط ویژه کسب‌و‌کار در ایران و همچنین خودروسازی کشور، فرض مسوولان وزارت صمت بر این است که ساخت تو یا درون همچنان در کاهش هزینه فرآوری پاسخ می‌دهد.به راستی چون در ایران برای واردات قطعات، تعرفه لحاظ شده و نرخ ارز نیز نوسان‌هایی گاه شدید دارد، وزارت صنعتی‌ها معتقدند با افزایش هرچه بیشتر ساخت تو یا درون خودروها می‌توان هزینه فرآوری را (با پروا به کاهش هزینه‌ها از ناحیه پرداخت تعرفه کمتر) پایین آورد.
این در حالی است که با هستی دیرینگی بالای سیاست درونی‌سازی در خودروسازی ایران، گواه کاهش بها‌ها در این صنعت به‌واسطه افزایش درونی‌سازی نیستیم یا کمینه لمس این اثرگذاری (در چهره هستی) برای خیلی‌ها میسر نیست. به‌عبارت بهتر، اگرچه سال‌هاست در خودروسازی ایران پروا ویژه‌ای به درونی‌سازی می‌شود و این جستار یک پای پیمان نامه با بیگانه‌ها است، با این حال نمی‌توان نشان هنگام را بر کاهش هزینه‌های فرآوری و پایین آمدن بها پایان یافته خودروها لمس کرد.نگاهی به تجربه‌های خودروسازی ایران در این ماجرا (ساخت تو یا درون) نشان می‌دهد درونی‌سازی نتوانسته کارایی بسیار و قابل‌توجهی بر بها خودروها بگذارد و حتی محصولاتی که پیمان بوده ارزان باشند، رفته رفته به خودروهایی گران تبدیل شده‌اند. به‌سرنویس نمونه تندر-۹۰ پیمان بود با قیمتی پایین روانه بازار ایران شود و اگرچه فرآوری هنگام با ساخت تو یا درون اولیه ۴۰‌درصدی آغاز شد، با این حال بها هنگام بسیار فراتر از پیش‌بینی‌ها رفت. این جستار حتی در باره خودروهای به اصطلاح ملی نیز به روشنی خود را نشان می‌دهد؛ به‌نحوی‌که اهداف اولیه درباره بها محصولاتی مانند samand و tiba هم هیچ‌گاه پژوهنده یا پژوهشگر نشد. در پایان اینکه با هستی پافشاری وزارت صنعت بر درونی‌سازی، بسیار دور است پیش‌بینی‌ها در باره بها خودروهای جدید بیگانه نیز درست از آب در بیاید. بی گمان اگر درونی سازی توانسته بود نشان مثبت خود را (در دامنه بها) نشان دهد، حالا الزام وزارت صمت مبنی‌بر ساخت تو یا درون خودروهای پسابرجامی پیروان زیادی داشت و با این همه چالش روبرو نبود.
بی‌میلی تکه‌سازان به فرآوری
رویداد شومی که در این سال‌ها در تکه‌سازی ایران رخ داده، کاهش گرایش تکه‌سازان به فرآوری و سرمایه‌گذاری و برآیند اینکه رفتن به سمت واردات است. از همین رو یکی دیگر از چالش‌های موجود بر سر راه تحقق الزام ساخت تو یا درون ۴۰ درصدی خودروهای پسابرجامی، همین جستار است، چه آنکه انگیزه‌ها را برای درونی‌سازی پسابرجامی‌ها پایین آورده است. هرچند تکه‌سازان همان‌طور که از نامشان برمی‌آید، کارشان فرآوری تکه است، ولی طی چند سال گذشته به انگیزه ها گوناگون به‌خصوص «سود بیشتر و دردسر کمتر»، رو به واردات آورده‌اند. به راستی تکه‌سازان درونی با ورود به فرآیند واردات، متوجه شدند تامین قطعات از این گذرگاه، کم‌دردسرتر و ارزان‌تر از فرآوری بوده و برآیند اینکه سود بیشتری به همراه دارد. اگرچه چشمداشت می‌رفت با توافق هسته‌ای و لغو تحریم‌ها، تکه‌سازان به رسالت اصلی خود (فرآوری) بازگشته و واردات را رها کنند، ولی هنگام‌طور که آمارها می‌گویند و منابع آگاه پافشاری می‌کنند، آنها (تکه‌سازان) هنوز هم از این بازرگانی پر‌سود خودرو دست نکشیده‌اند.
اتفاقا ازآنجاکه خودروهای پسابرجامی از سطح فناوری بالایی برخوردار بوده و ساخت تو یا درون آنها نیاز به سرمایه‌گذاری کلان دارد، به‌نظر می‌رسد تکه‌سازان بیش از پیش در فرآیند درونی‌سازی کم انگیزه شده‌اند. هنگام طور که منابع آگاه می‌گویند، تکه‌سازان درونی چندان آماده به سرمایه‌گذاری در درونی‌سازی قطعات خودروهای جدید نبوده و این جستار به مانعی بزرگ بر سر راه ساخت تو یا درون این محصولات تبدیل شده است. با این شرایط و وقتی تکه‌سازان گرایش چندانی به درونی‌سازی از خود نشان نمی‌دهند، محل پرسش است که وزارت صمت چگونه به درونی‌سازی کمینه ۴۰ درصدی خودروهای پسابرجامی پافشاری دارد. پرسش مهم دیگر اینکه آیا این وزارتخانه پیش از به دیده داشتن الزام ۴۰ درصدی، از وضع تکه‌سازی کشور و انگیزه و توان فعالان این صنعت برای فرآوری و درونی‌سازی، کسب آگاهی کرده است؟ به‌نظر می‌رسد پاسخ این پرسش منفی است، چه آنکه اگر مسوولان وزارت صنعت از وضع تکه‌سازی کشور آگاهی کامل داشتند، الزام ساخت تو یا درون ۴۰ درصدی را شرط حضور بیگانه‌ها در خودروسازی پیمان نمی‌دادند.هرچه هست، تکه‌سازان درونی نشان دادند چندان توان این را ندارند که هماهنگ و پا به پای شرکت‌های بیگانه در ایران راه بیایند. این ناتوانی بزرگ یکی از انگیزه ها اصلی پژوهنده یا پژوهشگر نشدن برنامه اولیه وزارت صنعت برای ساخت تو یا درون کردن قطعات خودروهای پسابرجامی به‌شمار می‌رود و تا زمانی که رفع نشود، نمی‌توان چشمداشت افزایش ژرفا ساخت تو یا درون را داشت. این در شرایطی است که اگر تکه‌سازان بتوانند توان فنی خود را به‌واسطه همکاری‌های بیگانه و سرمایه‌گذاری‌های جدید بالا ببرند، آنگاه می‌توان چشمداشت کاهش هزینه‌های فرآوری خودروهای بیگانه و برآیند اینکه بها پایین‌تر آنها را داشت.
کیفیتی که پایین می‌آید
نمی شود از درونی‌سازی در خودروسازی ایران گفت و از نشان معمولا منفی هنگام بر کیفیت گفتگو به میان نیاورد. تاریخ خودروسازی ایران نشان می‌دهد در بیشتر موارد هرگاه دوز درونی‌سازی بالا رفته، کیفیت سیر کاهنده را در پیش گرفته و مشتریان نیز این جستار را کاملا لمس کرده و می‌کنند.سرشناس است که می‌گویند پرایدهای وارداتی به کشور در اوایل دهه ۷۰، تا حد زیادی توانسته‌اند خوشنودی مشتریان را جلب کنند، حال آنکه هرچه گذشت و درونی‌سازی این خودرو بالا رفت، ناخشنودی کیفی از هنگام نیز افزایش یافت. اوضاع به شکلی است که از نظر مشتریان ایرانی، درونی‌سازی در خودروسازی کشور به کاهش کیفیت می‌انجامد و این جستار را آمار و ارقام و گزارش‌های کیفی نیز به‌نوعی تایید می‌کنند.با این شرایط، اگر پیمان باشد این روال ناخوشایند همچنان پیوستگی داشته و در فرآوری خودروهای پسابرجامی نیز خود را نشان دهد، سرنوشت خوبی برای این خودروها قابل‌انگار نیست. به‌عبارت بهتر، ازآنجاکه درونی‌سازی همیشه نتیجه مثبتی در کیفیت محصولات خودروسازی ایران نداشته، این گمان و نگرانی هستی دارد که پسابرجامی‌ها هم به سرنوشت ناخوشایند پیشینیان خود دچار شده و کیفیت‌شان به اصطلاح آب برود.یکی از بزرگ انگیزه ها ناتوانی کیفی خودروهای کشور پس از درونی‌سازی، کاهش وارسی شرکت‌های بیگانه بر روند فرآوری محصولات‌شان (در خودروسازی ایران) است؛ بنابراین بهتر است وزارت صنعت در کنار پافشاری بر درونی‌سازی، ضریب منفی ماجرا را تا حد امکان پایین آورده و رخست ندهد همزمان با افزایش ساخت تو یا درون، کیفیت کاهنده شود.
تیراژ غیر‌اقتصادی
ولی یکی دیگر از چالش‌های موجود بر سر راه درونی‌سازی خودروهای پسابرجامی، تیراژ اندک و حتی غیر‌اقتصادی آنها است. به باور بسیاری از کارشناسان، هرچه تیراژ خودروها بالا باشد، هزینه‌های سربار کاهش یافته و بنابراین در کنار پایین آمدن بها پایان یافته، درونی‌سازی نیز توجیه پیدا می‌کند. این در شرایطی است که به‌نظر می‌رسد بیشتر خودروهای پسابرجامی از تیراژی اقتصادی در ایران برخوردار نخواهند بود و بنابراین درونی‌سازی آنها عملا توجیه خود را از دست می‌دهد. طبعا هرچه تیراژ کمتر باشد، جدای از اینکه توجیه درونی‌سازی پایین می‌آید، هزینه‌های سربار نیز افزایش یافته و برآیند اینکه بها بالا می‌رود.



لینک منبع

چه امتیازی می دهید؟
5 / 0
[ 0 رای ]
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.



مطالب محبوب
اینستاگرام