سایت جامع خودرو در ایران


» بخریم یا نخریم؟ ماشین 98

کانال تلگرام ما ما را از طریق کانال دنبال کنید.
امام حسین (ع) : بخشنده ترین مردم کسی است که در هنگام قدرت می بخشد.
چهارشنبه ۲۷ دی ۱۳۹۶

بخریم یا نخریم؟

دسته بندی : اخبار ویژه ، خودرو تاریخ : شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۶


به گزارش« تازه ها خودرو » ، افزایش تعرفه‏ های خودرویی در هفته گذشته، پیغامی را به تحلیلگران منتقل کرد. پیغامی که تدبر و صبوری را در دل خود داشت. ولی جامعه در گذرگاه دیگری جنبش کرد و افزایش بها ارز در کنار دم مایه برپایی التهاب در صنعت و بازار خودرو شد.

التهابی که اگر به همین منوال پیش می ‏رفت، تداعی‏گر روند تصاعدی بها خودرو در سال‏های ۹۰ و ۹۱ بود. ولی بازار امسال با دم سال‏ها تفاوت بزرگ دارد و دم اینکه نرخ تورم و نُرم سود بانکی مهار شده و در کمر بستن دولت است.

نگارنده برای بازاری مانند بازار هفته گذشته سرنویس شکافت هسته‏ ای را گزینش کرده است و برای سال‏های ۹۰ و ۹۱ سرنویس سونامی امواج را. در این تحلیل کوشش بر این است با مفاهیم ساده برای خوانندگان قوت تحلیل در شرایط همانند را برپایی کند تا با بروز رویدادها تکراری، پیش ‏بینی لازم از نتایج حاصل شود.

اگر بازار خودرو از لحاظ چگونگی حاکم بر دم را بتوان به چهار مرحله بخش کرد باید گفت بازار خودروی ایران از مرحله سونامی امواج یا همان بازار ملتهب برآمده از افزایش بها عبور کرده و به مرحله شکافت هسته‌ای یعنی توقف خرید و فروش رسیده است. با هستی افزایش تعرفه‌های واردات و رشد نرخ ارز از آنجا که نرخ تورم و سود بانکی در مهار و کمر بستن دولت است بنابراین نمی‌توان گفت التهاب بازار خودرو در سال‌های 90 و 91 تکرار شده است. احتمالا از نیمه دوم سال آینده بازار خودروی ایران وارد مرحله آرامش (عروسک) و پس از دم مرحله درخت پیر یعنی ترازمندی خواهد شد.

اگر بازار خودرو از لحاظ چگونگی حاکم بر دم را بتوان به چهار مرحله بخش کرد باید گفت بازار خودروی ایران از مرحله سونامی امواج یا همان بازار ملتهب برآمده از افزایش بها عبور کرده و به مرحله شکافت هسته‌ای یعنی توقف خرید و فروش رسیده است. با هستی افزایش تعرفه‌های واردات و رشد نرخ ارز از آنجا که نرخ تورم و سود بانکی در مهار و کمر بستن دولت است بنابراین نمی‌توان گفت التهاب بازار خودرو در سال‌های ۹۰ و ۹۱ تکرار شده است. احتمالا از نیمه دوم سال آینده بازار خودروی ایران وارد مرحله آرامش (عروسک) و پس از دم مرحله درخت پیر یعنی ترازمندی خواهد شد.

صنعت خودرو در ایران صنعت شگفت و پیچیده ‏ای به‏ شمار می‏رود که دور است بهترین تحلیلگران این بازار نیز در پیش ‏بینی آینده صنعت خودروی ایران توانمندی لازم را داشته باشند. در بازارهای خرید‏و‏فروش گوناگون، مانند بازارهای سهام، ارز یا فارِکس در چهره ارائه آموزش‏ های لازم از روندهای تحلیل، هرکس می‏تواند با این اطلاعات و مسایل سیاسی روز، برآورد خود را برای بازه ‏های کوتاه، میان و طولانی ‏مدت بیان کند و البته با درصدهای گوناگون، به میزان تجربه خود، سود حتی اندکی را نصیب خود کند.

ولی به‏ نظر می‏‏ رسد قواعد سرمایه‏ گذاری در صنعت خودروی ایران فارغ از هرگونه معادلات و داد و ستدها پیش‏رو است و عوامل مختلفی در سیاست‏گذاری چگونگی موجود بازار دخیل هستند. کسانی که در این بازار کار و جنبش می‏کنند علاوه ‏بر اینکه با دگرگونی ها خودرویی ایران ازجمله چگونگی خودروسازان درونی، عرضه‏ کنندگان رسمی یا متفرقه آگاه باشند، بلکه باید بتوانند دانش و تخصص کافی در پیش ‏بینی نرخ دگرگونی ها ارزی، تازه ها روز و دیپلماسی سیاسی، مدیریت دولتی و بازرگانی داشته تا بتوانند بنابر هر یک از این رویدادها نسبت ‏به تعیین راهبرد خود اقدام کنند، دم‏ هم تنها برای گردآوری راهبرد کوتاه‏ مدت.

در صنعت خودروی کشور، گردآوری راهبرد چندساله معنای مشخصی ندارد، چراکه معلوم نیست عوامل مورداشاره چقدر در ثبات لازم کارایی داشته باشند.

با این اوصاف بنا‏به تجربه شاید بتوان عواملی را که در سیاست‏گذاری خودرویی یک سازمان کارساز هستند، به این شرح نام برد: نرخ رشد اقتصادی، میزان ذخایر ارزی، نرخ تغییر ارز، نرخ تغییر تورم یا سود بانکی، قوت رقبای عرضه‏ کننده، بهره از بازار هدف، چگونگی سیاسی منطقه و جهانی، چگونگی اقتصادی کشور یا شرکت شریک بازرگانی و قوانین، بخشنامه ‏ها و دستورکار‏های درونی.

نتیجه اینکه صنعت خودرو با یک معادله ۱۰متغیری روبه ‏رو است که تغییر هر یک از این عوامل می‏تواند مایه رشد یا ورشکستگی یک سازمان شود، البته هریک از این عوامل می‏توانند نمونه مشخصی از سازمان‏های درونی را به ذهن مخاطب متبادر کنند.

از آنجا‏که بررسی یک معادله ۱۰پارامتری در توان و حوصله نگارنده و خواننده نیست، لازم است با ثابت درنظرگرفتن تمام عوامل و متغیر گرفتن دو شاخص نرخ تغییر ارز و تورم، کوشش در بازسازی چگونگی‏ های گوناگون حاکم بر بازار کرده و گسترش این تحلیل را بنا‏بر شاخص‏ های دیگر به عهده خواننده خود واگذار کنیم.

دو شاخص گزینش‏ شده، متغیرهایی هستند که در سال‏های گذشته به‏ میزان کافی دچار دگرگونی ها بوده ‏اند و تغییر هر‏یک از این دو به تنهایی می‏تواند مایه التهاب در بازار شود.

نمودار زیر به‏ طور چکیده در راستای تبیین چگونگی‏های گوناگون این دو متغیر است. محور ستانی میزان تغییر نرخ ارز از کم به بسیار و محور ستونی در تناظر با دم میزان تغییر نرخ تورم یا سود بانکی از کم به بسیار است. (از آنجاکه عموما سود بانکی یک کشور بر بنیاد نرخ تورم دم تنظیم و تعیین می‏شود، لذا در این نمودار هر دو را با یک مفهوم درنظر گرفتیم) و نگارنده کوشش دارد در هر یک از ربع ‏های این نمودار، نسبت‏ به تحلیل رویدادها پیش‏رو بپردازد.

ربع نخست: میزان تغییر نرخ ارز و تورم به میزان بالایی افزایش می‏یابد: (سال‏های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱)

در این حالت به ‏انگیزه بالا رفتن نرخ ارز، بها خودروهای وارداتی افزایش می‏ یابد. بها خودروهای تولیدی نیز با دیرکرد زمانی اندکی به همان میزان افزایش می‏ یابد.

این دیرکرد زمانی به میزان درونی‏ سازی قطعات خودروها بستگی دارد ولی ازآنجاکه تورم نیز افزایشی بوده، لذا هزینه فرآوری مانند دستمزدها و هزینه‏ های خدمات نیز افزایش قابل توجهی یافته‏ اند، بنابراین خودروهای تولیدی ناچار به پیروی از بازار هستند.

از سوی دیگر به پیروی از بالا رفتن بها خودروهای وارداتی، صاحبان خودروهای دست‏ دوم و همچنین دارندگان خودروهای درونی نیز برای جلوگیری از زیان مضاعف، بها خودروهایشان را افزایش می‏دهند تا از این کاروان عقب نمانند.

بازار خرید در این بازار به‏ شدت بالاست و عمدتا همه برای منتفع شدن از سود احتمالی خریدار خواهند بود. پول‏ های سرگردان از بخش زمین و ملک به خرید ارز و خودرو منتقل خواهند شد. نام این ربع برای به خاطر ماندن در یادها، « سونامی امواج » نامیده می‏شود.

ربع دوم: میزان تغییر نرخ ارز تغییر چندانی ندارد ولی میزان تورم یا سود بانکی به میزان بالایی افزایش می‏یابد (سال‏های ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۹)

در این حالت، بها خودروهای وارداتی تغییر چندانی نخواهد کرد. ولی در برابر خودروهای تولیدی به‏ انگیزه بالا رفتن نرخ سربار افزایش می‏ یابد. بنابراین فاصله میان بها خودروهای وارداتی و تولیدی کم خواهد شد لذا برای عرضه ‏کننده خودرو صرفه با واردات خواهد بود و مشتریان نیز به سمت خرید خودروهای وارداتی خواهند رفت.

به‏ همین ‏انگیزه برای برپایی افزایش فاصله بها میان خودروهای وارداتی و تولیدی و متضرر نشدن تولیدکننده و همچنین از دست ندادن مشتریان‏شان، یا باید تورم کاهش پیدا کند یا نرخ ارز افزایش یابد.

مهار این بازار به دو چهره قابل‏ انجام خواهد شد: پایداری تولیدکنندگان در جلوگیری از تغییر بها‏ها می‏تواند عامل مهمی در ثابت ماندن بازار در دگرگونی ها نیاکان باشد. در‏غیر این‏چهره مهار بازار تنها در کمر بستن دولت و با تغییر سیاست‏های انبساطی به انقباضی خواهد بود.

واردکنندگان و مصرف‏ کنندگان باید بدانند در این حالت تورمی، چنانچه خود مهار بازار را به دست نگیرند، در آینده نزدیک ناچار به تجربه شوک بها خواهند بود، درخت پیری که هر بادی دم را به زیر خواهد آورد. از آنجاکه این بازار به سمت ربع نخست گرایش خواهد یافت، بنابراین سیاست در این بازار، فروش خودروهای ارزان‏ بها و جایگزین کردن با خودروهای گران‏بها پیش از ورود به ربع ‏نخست است.

ربع‏ سوم: میزان تغییر نرخ ارز، تورم و سود بانکی برای مدت‏ها ثابت می‏ماند. (سال‏های ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۲)

این بازار را عروسک می‏ نامیم. هرچند به‏ نظر می‏‏رسد آرامش در جریان است ولی ازآنجاکه در این بازار برخلاف دو بازار دیگر، خودرو به ‏سرنویس کالای سرمایه ‏ای محسوب نمی‏شود و ارزش دم در سال‏های نیاکان کاهش پیدا می‏کند، لذا انگیزه‏ ای برای ورود به این بازار دریافتن نمی‏ شود.

چشم وهمچشمی در بازار بسیار بوده و برنده این بازار کسی است که بتواند برتری رقابتی قیمتی داشته باشد. به ‏همین ‏انگیزه اگر دولت سیاست‏های تعدیل‏ کننده خود را کنار گذاشته و دست عرضه ‏کنندگان متفرقه را باز بگذارد، شاید اینگونه بازرگانان برنده باشند.

درغیر‏این‏چهره مصرف ‏کنندگان سراغ عرضه‏ کنندگانی خواهند رفت که در عین ارزان‏ فروشی، تمایزهای رقابتی دیگری نیز در کمر بستن داشته باشند. ازآنجاکه سود این بازار به ‏شدت کاهش می‏یابد، بنابراین سرمایه سرمایه‏ گذاران به سمت ملک یا بازارهای دیگر سرازیر خواهد شد. برای مصرف‏ کنندگان برآورده ‏سازی نیازهای‏شان در نخستینگی است و سود خرید‏و‏فروش اهمیتی ندارد.

ربع ‏چهارم: میزان تغییر نرخ تورم و یا سود بانکی، در سنجش با نرخ ارز تغییر چندانی ندارد. (چگونگی کنونی بازار):

نرخ ارز با سرعت شگرفی در حال افزایش خواهد بود. به‏ طوری‏که هرلحظه فاصله خود را با شرایط روزمره بیشتر می‏کند. برپایی این شکاف مایه می‏شود تلاطم ‏های ناشی‏ از نرخ ارز با دیرکرد زیادی به سطح جامعه سرایت کند.

نرخ خودروهای وارداتی یکباره افزایش می ‏یابد و در ازای دم نرخ خودروهای تولیدی تغییر چندانی نخواهد کرد. در این حالت فاصله طبقاتی به‏ شدت بسیار می‏ شود. پولدارها پولدارتر شده و ضعفا لاغر ‏تر می‏شوند. اگر کسی نتواند بار خود را تاکنون بسته باشد، بی گمان پس از این به مراتب سخت ‏تر می‏تواند اقدام کند.

بازار فروش خودروهای درونی افزایش می‏ یابد و برابر دم ارز یا ملک خریداری خواهد شد تا مصرف‏ کنندگان بیش‏ از این دچار زیان نشوند. از آنجا که این ربع نیز پس از چندی به ربع نخست میل پیدا می‏کند و تولیدکنندگان نیز بها‏های خود را با دیرکرد افزایش خواهند داد، اگر مصرف‏ کنندگان به بازار بی ‏پروا باشند و از هرگونه خریدوفروش خودداری کنند، برآیند اینکه هرگونه تغییر به همه بازار سرایت کرده و تمام دارندگان خودرو به یک میزان رشد سرمایه خواهند داشت.

امید است این تحلیل بتواند راهکاری برای تصمیم‏ های نیاکان سرمایه‏ گذاران و مصرف ‏کنندگان باشد. ازآنجاکه به‏ نظر نگارنده این تحلیل می‏ تواند با نگاه گود‏تر، علمی‏ تر و با در نظرگرفتن بقیه متغیرها باره واکاوی پیمان گیرد و حتی به‏ سرنویس عناوین پایان‏ نامه‏ ای دانشگاهی در نظر گرفته شود. لذا می‏تواند زمینه‌ای برای تحلیل‏ های نیاکان در صنعت خودروی کشور به شمار رود.




لینک منبع

چه امتیازی می دهید؟
5 / 0
[ 0 رای ]
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.



مطالب محبوب
اینستاگرام